ԱԶԳԱՅՆԱՄՈԼՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ԲՆԱԾԻՆ, ԲԱՅՑ ՍՐՏԱՌՈՒՉ
ԱՊՈՒՇՈՒԹՅԱՆ ՄԹՆՇԱՂՈՒՄ

       Ինձ մի բան շատ է հետաքրքրում… Չէ, շապ բաներ են հետաքրքրում, բայց այս մեկն առավեպե՛ս գրգռում հոգուս եւ մարմնիս զգայարանները. ինչո՞ւ է մեր ազգաբնակչության գերիշխող մասն այդքան թերի, այդքան անպաճույճ եւ այդքան դոդ։
      Ի՞նչն է ստիպում սովորական մարդուն լինել ազգայնամոլ, շովինիստ… Թե՞ կասեք շովինիզմ չէ, երբ էլի ու էլի լսում ես 3, 4, 5, 6, անգամ 7 հազար տարվա պատմության, մշակույթի, Տիգրան Մեծի, Աշոտ Երկաթի ու Լեւոն Տախտակի մասին։ Եթե այս մարդկանց լիբիդոն (ըստ Ֆրեյդի, այլ ո՛չ ըստ Յունգի) խփել-ելել եւ ուտում է թե իրենց եւ թե շրջապատի նյարդերը՝ ինչո՞ւ են ուզում ազգի, ժողովրդի միջոցով հանգստացնել այն։ Ու նրանք ամենուր են, փողոցում,  էկրաններին, հասարակական եւ անհասարակ վայրերում… Մենք, մերը... Մենք ու մերը… Մենք ու մեր մերը… (Ռուսեերեն կարելի է անել էսպես՝ Мы… Мы - тоесть ՄԵՆՔ… И наше, тоесть Մերը… Մենք ու մերը или Մենք ու մեր մերը)։
Սա ի՞նչ է, թերաճած ամբոխի ցնո՞րք, թե՞ գերաճած, բայց սմքած ու մեռնող ծերունու զառանցանք…        Ովքե՞ր են կատարողները… Դժվարանում եմ ասել…
       Անգամ մեր, շատ ներողություն արտահայտությանս՝ արվեստի գորիծիչներն են դդմացել ու ընկել հին հունարեով ասած ՄԵՅԴԱՆ։ Լինեն տարիքո՛վ, լինեն՝ երիտասա՛րդ, լինեն տարիքո՛վ երիտասարդ… Ի՞նչ ասեմ, ասենք, խոսում ես որեւէ լավ ռուսական կամ արտասահմանյան ֆիլմի, դերասանի, ներկայացման կամ գրքի մասին, գովում ես առանց հետին մտքերի՝ միանգամից հարձակվում են վրադ, բեսերը… «Ի՞նչ ես խոսում» ասում են՝ «Դու ատում ես քո ազգին, գիտե՞ս որքան լավ ֆիլմեր, գրքեր, ներկայացումներ բեմադրիչներ ու դերասաններ ունենք մենք։ Դու օտարամոլ ես՝ դու զզվում ես քո ազգից»…

     Եւ այդ բնածին, բայց սրտառուչ ապուշությամբ օժտված անասունների պահվելակերպի այլանդակ բացահայտումն ու բթության առաջին նախանշանը համարվող դեբիլությունը կայանում է նրանում, որ դու, մինչ այդ ՈՉ ՄԻ ՎԱՏ ԲԱՆ ՉԵՍ ԱՍԵԼ մեր ֆիլմերի, դերասանների կամ գրողների մասին… Չես ասել, որովհետեւ իսկապես արդարացում կա, այո, մեզ մոտ չկան լուրջ պրոդյուսերներ, չկա կազմակերպվածություն, շատ բան չկա։  Եւ ի վերջո՝ որքան էլ քիչ ենք ու ինչքան էլ «մեզ հայ են ասում», քարից հաց ենք քամում ու քարը քարին ենք շարում, մեկ է՝ ԾԵՐԸ ԾԵՐԻՆ ԵՆՔ ՀԱՍՑՆՈՒՄ։

       Մենք չունենք աուդիտորիա, գավառ ենք… Իսկ ինչո՞ւ։ Որովհետեւ չգիտենք, թե ինչ է ինքնամաքրումը, չգիտենք ծաղրել ու խայտառակ անել մեզ բնորոշ գերբացասական երեւույնթներն ու  մանավանդ կոնկրետ երկոտանիներին, որովհետեւ դրանք… վիրավորվում են։ Անտաղանդ, ապաշնորհ, չկայացած, չիրականացված ու անհաջողակ օրանգուտանգներ են, ու էդքանից հետո էլ ՎԻՐԱՎՈՐՎՈՒՄ ԵՆ։ Ավելին, օրանգ-ներն առանձի՛ն են վիրավորվում, ուտանգներ-ն առանձի՛ն։
        Կան ու քիչ չեն նաւ ամեն ինչում Հայրենիքին մեղադրողները։ Ոչ կառավարությանը, ոչ իշխանություններին, ոչ մասնակի անձանց, այլ Հայրենիքին… Այն էլ Մայր Հայրենիքին։ Որ իրենց նման ապաշնորհ կամ անհաջողակ կովերը մնացել են ստվերում՝ Մայր Հայրենիքն է մեղավոր… Մարդ ուզում է ասի, որ էդքան վստահ եք ձեր ասածի վրա, բռնեք ու օրինական կերպով Մայր Հայրենիքին զրկե՛ք մայրական իրավունքներից… Ապրեք որբանոցում… Այն որբանոցում, որ ինքներդ եք սարքել ձեր համար… Ամենահետաքրքիրն այն է, որ գրեթե չկա մի խավ, մի խումբ, որ մի ծայրից մյուս ծայրը չթռնի։ Ոչ մի ողջախոհ միտք չի լսվում Հանրապետությունում… Կամ ատում են սեփական ազգին կամ ազգասեր են, ազգայնամոլ, նացիստ, այսինքն… Չնայած ձեզնից ի՞նչ նացիստ, նացիստիերը գոնե ինչ որ իպատակ ու ծրագիր ունեին։ Դո՞ւք ինչ ունեք eating, drinking, fucking ու sucking-ից բացի … Ու դեռ շատ կասկածելի է. Էն նախավերջինը ստացվո,ւմ է ձեր ոմտ ընդհանրապես, իմպոտենտ  քոթոթներ…
      Չէ, էստեղ հայհոյանք կա, մեծ, շատ մեծ հայհոյանք…
      Բայց նաեւ որքան super-digital-prologic-surround ազգասեր է դառնում ցանկացած հայ, երբ գտնվում է ուրիշ երկրում… թեկուզ մի քանի ամիս… «Մենք, հայերս, հին, քարուց հաց քամող ազգի ներկայացուցիչներս»… Օ՜, Աստված հեռու տանի դրանց, շատ հեռու, էնպիսի մի կղզի, ուր միայն քար կա, թող էնտեղ քարից հաց քամեն ու ապրեն… Բայց՝ չէ… Ճղրտում են իրենց, մտնում են ամեն տեսակի ինտերնետային ֆորում ու սկսում են գրել ու գրել անասնա-տափակագույն ազգասիրական էշություններ ու քաղաքական մեկնաբանություններ, այն էլ կես ամիս մայրական արգանդում չձեւավորված կենգուրույի ձագի մակարդակով… ու վեց տառանոց բառում՝ հինգ սխալ անելով… Ու ֆորումներում իրենց զգում են ոնց որ  ձուկը ջրում, քանի որ ասված է «Ով մտնի են ֆորում, կհայտնվի ո...ում»… Տեղում…  Ու քիչ է, որ հիմար են ու հիվանր՝ նրանց համար գոյություն չունի ոչ մի տեսակի չափ ու սահման, ոչ մի հարգանք ոչ մեկի նկատմամբ։ Այնպիսի խոսքերով կարող են «վիճաբանել» որեւէ ճանաչված արվեստագետի, մտավորականի մասին, ասես իրենց հայաթի շունը լինի... Ու նույն ձեւի «թեմաներ են» բացում, ասենք «ծախված մտավորական գ... (դեհ, հոմոսեքսուալիստներ… բառի ոչ թե բուն, այլ մյուս իմաստով… դե՝ գիտենք էլի)… Ու մի աղբամանից դուրս պրծած ճիճու՝ մյուս փսլքոտ արհեստավիժվածքի հետ կարող է հանգիստ խոսել, թե ո՞րն է մտավորականներից ավելի գ... Դեհ, զարմանալի չէ, որ իսկական գ-երը միշտ փնտրում են այլ գ-երի... Էս էլ ձեզ ազատ կարծիքներ հայտնելը… Կարելի է մտածել, դե, մարմնավաճառի թուլեք են, ինչ-ուզում են թող գրեն, թող հաչան… Սայց ինչի՞ հաչան, մի հարցնող լինի։ Ձերբակալել է պետք, նման «կարծիքներ» հայտնողներին... Որովհետեւ դրանք վարակիչ են... էդ կարծիքները… Դրանք ոչ միայն տարածվում են ամբողջ հանրապետությունով մեկ, այլեւ հասնում, մտնում են քիչ թե շատ նորմալ մարդկանց ուղեղները… եւ, իհարկե, ձեւավորվում է համընդհանուր եզրակացություն… Ու թերթերը դրանց, իբր ընդդիմական, որ զզվանք են առաջեցնում անգամ փողոցային շների համար։ Կեղտ, լուտանք, հայհոյանք ու որ ամեակարեւորն է՝ կեղծիք ու սուտ։ Այ, դրանցից մի տաս հոգու, որ ձերբակալես ու հերյուրանքներ տարածելու համար մի երեք տարով նետես մարդասպաններով լեցուն բանտախցիկը, ու մի քանի ժամ հետո իրե՛նց վրա զգան, թե ինչ է իսկական գ-ն (այս անգամ՝ հոմոսեքսուալիստը՝ բառի նախնական եւ բուն իմաստով), այ էն ժամանակ մնացածները կկտրեն ձենները ու երեւի կանցնեն կոյուղիները մաքրելու ազգանվեր գործին, այսինքն իրենց իսկ բուն աշխատանքին… Հա… Ու վատ չէր լինի, որ մի քանիսին էլ կախեին բանտախցում... Դրանից հետո մյուսներն ավելի հստակ կպատկերացնեն, թե ինչ է նշանակում ութսունամյա ժողովրդական արտիստին եւ ավելի քան քառասուն պիեսների հեղինակ, տարիքն առած շնորհառատ թատերագրին «Դավաճան» անվանել… Ասա, այ մոծակի ծերտ, ո՞վ ես դու, հը՞… մամայիդ նայելով ու ձեռնաշարժությամբ զբաղվելուց բացի՝ ուրիշ ի՞նչ բան ես արել կյանքումդ, մժե՛ղ… Հիմա դու պիտի դառնաս տրորա՛ծ մժեղ, որ բերանդ փակվի՝ հավիտյանս հավիտենից… Ու քո նմանները՝ պիտի պատասխան տան իրենց կողմից գրված կամ արտասանված ամեն մի տառի համար… Հա, հաստատ... Ժողովրդի անունից խոսող ցանկացած տավար պիտի լխճվի տեղում... կախելը շատ կլինի… Եթե տակը լցրած կառավարությունը չի կարողանում դա անել՝ ուրիշները կանեն, չվախենաք... Ժողովրդավարություն է, բա ո՞նց, ով ինչ կուզի՝ կհաչա… Բայց կախված վիճակում, ձգողականության դեմ պայքարելիս՝ հաչալը այնքան էլ դյուրին չէ… Ու կստեղծվի էդ ձգողականության դաշտը, հեչ չվախենաք, դո՛ւք եք ձեր համար ստեղծում դա... Չէ՜... շատ ծանր հոգեւարք է ապրում մեր ժողովրդի ավելի քան վաթսուն-յոթանասուն տոկոսը...  Թե՞ կասեք՝ փոքր ազգի բարդո՞ւյթ է… Վայ, էլ ո՞վ դիմանա… բայց արդյո՞ք կա որեւէ լիխտենբերգցի կամ ֆերերացի, որ մտնի ֆորում ու սկսի գրել, թե ինչքան լավն ենք մենք՝ ֆերերյան կղզիների բնակիչներս ու ինչքան վատն են նրանք՝ ոչ ֆերերյան կղզիների բնակիչները… Ու աշխարհին ի՜նչ ուղեղներ ենք տվել… Իսկ հիմա, ինչ-որ չնչին ռուսներ ու ամերիկացիներ՝ ստրկացրել են մեզ… Ու անտեղի չէ նշելը, որ աշխարհում շատ քիչ իտալացիներ կան, որ հռոմեցիներին համարեն իտալացի ու անընդհատ ասեն, թե երբ մենք Հուլիոս ու Օգոստոս կայսր ունեինք՝ դուք ո՞ւր եք… ու անհասկանալի կլինի, թե էդ «դուք»-ը ո՞ւմ է ուղղված լինելու...
Չէ, տիկնայք եւ պարոնայք մարդանման տարականներ։ Դուք չեք կարող սիրել ձեր ազգը, ժողովրդին ու Հայրենիքը։ Որովհետեւ տարականը սիրում է մութ տեղը ի հայտ գալ։
      Իսկ Հայրենիքը լույս է։
      Ու ամեն լավ բան պետք է ասել ու անել բացահայտ…
     Իսկական ազգասիրությունը չի կարող գտնվել աղիքային համակարգում, скоты… Ազգասիրությունը՝ սրտո՛ւմ է, որ սիրես ազգիդ, ժողովրդիդ։ Հոգո՛ւմ է, որ հոգով տանջվես նրա ճակատագրի համար։ Ուղեղո՛ւմ, որ սթափ գնահատես իրադրությունը, իմանաս ինչպես գործել… Ու նաեւ բռուցնքնեում, որ անխնա հարվածներ հասցնես բոլոր այն ազգասերերին, որոնց սերը հզոր լավայի պես հորդում է գոմեշային շրթունքներից իսկ հետո համեմվում իրենց մարսողության համակարգի հետ...
Հա, ու նաեւ մի բահ՝ դրանց գերեզմանները փորելու համար։

ԱԶԱՏԱՄՏՈՒԹՅՈՒՆ